نگاهی به تاریخچه پلیمرها:
پلیمر چیست؟
قبل از تعریف پلیمر، ابتدا لازمست چند واژه که در حوزه پلیمرها استفاده می شود را معرفی نماییم.
پلی (poly) به معنی چند است و به عنوان پیشوند برای اسامی به کار می رود.
به طور مثال برای وجه یا ضلع از چند وجهی یا چند ضلعی یا پلیگون استفاده می کنیم.
مونو (mono) به معنی واحد است و به عنوان پیشوند برای اسامی و افعال به کار می رود.
به طور مثال مونولوگ به گفتگوی یک شخص برای دیگران اشاره دارد.
پلیمر (به انگلیسی: polymer) یا بَسپار مادهای شامل مولکول های بزرگی است
که از به هم پیوستن واحدهای کوچک تکرار شونده که تکپار یا مونومر نامیده میشود،ساخته شدهاست.
واژهٔ بَسپار فارسی است و از دو بخش بَس (بسیار) و پار (پاره، قطعه) ساختهشدهاست.
واژه «پلیمر» از دو بخش یونانی «پُلی» به معنای بسیار و «مر» به معنی قسمت، پاره یا قطعه گرفته شدهاست.
امروزه این مواد جزیی از زندگی ما شدهاند و در ساخت اشیای مختلف ،
از وسایل زندگی و مورد مصرف عمومی تا ابزار دقیق و پیچیده پزشکی و علمی بکار میروند.
با توجه به نقش پلیمرها در زندگی بشر مطالعات پیرامون این مواد به بخشی از تحقیقات موسسات تبدیل شده است.
نتایج این تخقیقات و مطالعات در خصوص پلیمرها شاخه های مختلفی را در بر گرفته است و پلیمرها را از جهات مختلفی طبقه بندی کرده اند.
مهمترین طبقات پلیمر عبارت است از :
- کاربرد در صنایع
- منبع تامین
- عبور نور
- واکنش حرارتی
- واکنشهای پلیمریزاسیون
- ساختمان مولکولی
- ساختمان کریستالی
با توجه به کاربرد عمومی این مطلب به برخی از طبقات پلیمرها نگاهی مختصر خواهیم داشت.
انواع پلیمر از نظر ساخت:
- پلیمرهای طبیعی
- پلیمرهای طبیعی اصلاح شده
- پلیمرهای مصنوعی
انواع پلیمر از نظر واکنش حرارتی:
- گرمانرم
- گرماسخت
پلیمرهای مصنوعی گروهی از پلیمرها هستند که شاخه ای از آنها با نام پلی اتیلن در صنعت و زندگی بشر حضور دارند.
پلی اتیلن ها از نظر مصرف در میان پرمصرف ترین پلیمرها قرار دارند.
پلی اتیلن انواع مختلفی دارد که متداولترین آنها به سه نوع تقسیم می شوند:
- پلی اتیلن سنگین یا با چگالی بالا HDPE) High Density PolyEthylene)
- پلی اتیلن سبک یا با چگالی پائین LDPE) low Density PolyEthylene)
- پلی اتیلن سبک خطی LLDPE) Linear Low Density PolyEthylene)
برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص پلی اتیلن ها مطلب پلی اتیلن و کاربردهای آن را مطالعه فرمایید.
تا اوایل قرن نوزدهم میلادی توجه زیادی به مواد پلیمری نشده بود بومیان آمریکای مرکزی از برخی درختان شیرابههایی استخراج میکردند
که شیرابه بعدها نام لاتکس به خود گرفت. در سال 1829 ،
دانشمندان متوجه شدند که در اثر مخلوط کردن لاتکس طبیعی با سولفور و حرارت دادن آن مادهای قابل ذوب ایجاد میشود
میتوان از آن محصولات مختلفی نظیر چرخ ارابه یا توپ تهیه کرد.
در سال 1909 میلادی فنل فرمالدئید موسوم به باکلیت ساخته شد
که در تهیه قطعات الکتریکی ، کلیدها ، پریزها و وسایل مصرف زیادی دارد.
در اثنای جنگ جهانی دوم موادی مثل نایلون پلی اتیلن ، اکریلیک موسوم به پرسپکس به دنیا عرضه شد.
نئوپرن را شرکت دوپان در سال 1932 ابداع و به شکل تجارتی ابتدا با نام دوپرن و بعدها نئوپرن عرضه کرد.
اولین قدم در زمینه صنعت پلاستیک توسط فردی به نام واسپاهیات انجام گرفت
وی در تلاش بود مادهای را به جای عاج فیل تهیه کند. وی توانست فرآیند تولیدنیترات سلولز را زا سلولز ارائه کند.
در دهه 1970 پلیمرهایهادی به بازار عرضه شدند که کاربرد بسیاری در صنعت رایانه دارند
زیرا مدارها و ICهای رایانهها از این مواد تهیه میشوند. و در سالهای اخیر مواد هوشمند پلیمری جایگاه تازهای برای خود سنسورها پیدا کردند.